-
Wanda Traczyk-Stawska „Pączek” – bohaterka Powstania Warszawskiego
W czasie Powstania Warszawskiego, jako żołnierz Oddziału Osłony Wojskowych Zakładów Wydawniczych, walczyła w Śródmieściu, na Powiślu i w rejonie Woli. Za udział w walkach została w 1944 roku odznaczona Krzyżem Walecznych. Po kapitulacji trafiła do niemieckich obozów jenieckich – Stalagu 344 Lamsdorf, Stalagu IV B Zeithain, Stalagu IV E Altenburg oraz Stalagu VI C Oberlangen.
Po wojnie wróciła do Warszawy. Ukończyła psychologię i przez wiele lat pracowała w szkole specjalnej. Od 1947 roku angażowała się także w poszukiwanie i opiekę nad mogiłami powstańczymi. Była inicjatorką działań na rzecz Cmentarza Powstańców Warszawy oraz współinicjatorką ustanowienia przez Sejm w 2015 roku Dnia Pamięci o Cywilnej Ludności Powstańczej Warszawy.
Za swoją działalność na rzecz zachowania pamięci historycznej i Warszawy została uhonorowana m.in. Nagrodą Honorową IX edycji Nagrody im. Jana Rodowicza „Anody”, tytułem Honorowej Obywatelki Miasta Stołecznego Warszawy oraz tytułem Warszawianki Roku 2021.
Dla funkcjonariuszy i pracowników Nadwiślańskiego Oddziału Straży Granicznej Wanda Traczyk-Stawska pozostanie nie tylko bohaterką Powstania Warszawskiego, ale także osobą, z którą mogliśmy spotykać się podczas uroczystości organizowanych przez nasz oddział, rozmawiać i wspólnie oddawać hołd tym, którzy walczyli o wolną Warszawę.
Żegnamy Ją z ogromnym szacunkiem i wdzięcznością.
Pani Wando, dziękujemy za pamięć, którą Pani niosła.
Za odwagę. Za świadectwo. Za Warszawę.
Cześć Jej pamięci!
Zdjęcie : Katarzyna Stefanowska/Muzeum Powstania Warszawskiego